Kort antwoordJe teksten en foto’s zijn automatisch auteursrechtelijk beschermd zodra ze origineel zijn, zonder registratie of ©-teken. Neemt iemand ze over zonder je toestemming, leg dan eerst bewijs vast, vraag de overtreder schriftelijk om ze te verwijderen en meld het bij zijn hostingbedrijf of platform als hij niet reageert. Je kan ook een vergoeding vragen. Lukt dat niet, dan kan de rechter de inbreuk laten stoppen en een schadevergoeding toekennen.
Je ontdekt dat een concurrent je productteksten letterlijk overnam, of dat je teamfoto op een andere website staat. Dat is frustrerend, en vaak ook schadelijk: Google ziet dubbele inhoud, klanten zien jouw werk onder een andere naam. In dit artikel lees je wanneer je beschermd bent en welke stappen je zet, van een vriendelijke mail tot de rechtbank.
Zijn je websiteteksten en foto’s beschermd?
Ja, als ze origineel zijn. Het auteursrecht staat in Boek XI, titel 5 van het Wetboek van economisch recht. Het ontstaat vanzelf op het moment dat je het werk maakt. Je hoeft niets te registreren en je hoeft geen © te vermelden.
Origineel betekent: een eigen intellectuele schepping, waarin de maker vrije keuzes maakte. Het moet niet uniek of kunstzinnig zijn. Bij foto’s ligt die drempel laag: de keuze van onderwerp, hoek, licht en moment volstaat meestal. Bij teksten is een uitgewerkte producttekst of een blogartikel doorgaans beschermd, een losse zin als “gratis verzending vanaf 50 euro” niet.
Let op wie de maker is. Liet je je foto’s maken door een fotograaf of je teksten door een copywriter, dan heeft die het auteursrecht, tenzij jullie schriftelijk afspraken dat de rechten naar jou gaan. Tegenover de auteur moet zo’n overdracht schriftelijk bewezen worden (artikel XI.167). Zonder die afspraak kan je zelf soms niet optreden. Leg het dus vast in je samenwerking.
Wat mag een ander niet zonder je toestemming?
Volgens artikel XI.165 heeft enkel de auteur het recht om zijn werk te reproduceren, te bewerken, te verspreiden en aan het publiek mee te delen, ook online. Een ander mag je foto dus niet kopiëren op zijn website, je tekst niet licht herschrijven en als de zijne gebruiken, en je werk niet delen op zijn sociale media zonder je toestemming. Het recht loopt tot zeventig jaar na het overlijden van de auteur (artikel XI.166).
Er bestaan wettelijke uitzonderingen, zoals een citaat met vermelding van de bron en de auteur, voor kritiek, polemiek of recensie (artikel XI.189). Een volledige producttekst of een foto overnemen valt daar niet onder.
Wat doe je als iemand je inhoud kopieert?
1. Leg bewijs vast
Doe dit eerst, want een overtreder die gewaarschuwd is, haalt de inhoud vaak snel weg. Neem schermafdrukken van de volledige pagina met de URL en de datum zichtbaar. Bewaar ook je eigen originelen: het RAW-bestand of de originele foto met zijn metadata, je tekstbestand met de aanmaakdatum, de datum waarop je pagina online kwam. Bij een belangrijke zaak kan je een gerechtsdeurwaarder een vaststelling laten doen.
2. Vraag schriftelijk om de inhoud te verwijderen
Stuur een duidelijke mail of brief: welke inhoud van jou is, waar die staat, dat je geen toestemming gaf, en tegen wanneer je wil dat ze verdwijnt. Je kan meteen een vergoeding vragen voor het gebruik tot nu. Veel ondernemers wisten echt niet dat ze iets verkeerd deden, en lossen het meteen op. Reageren ze niet, stuur dan een formele ingebrekestelling per aangetekende brief.
3. Meld het bij de hosting of het platform
Reageert de overtreder niet, of weet je niet wie erachter zit, meld de inbreuk dan bij het bedrijf dat de website host, of bij het sociale netwerk of de marktplaats. Volgens artikel 16 van de Digitaledienstenverordening moeten hostingbedrijven een eenvoudig elektronisch meldingssysteem hebben voor illegale inhoud. Vermeld waarom de inhoud illegaal is, de exacte URL, je naam en e-mailadres, en een verklaring dat je te goeder trouw meldt en dat je informatie juist en volledig is. Wie de website host, vind je met een WHOIS-opzoeking of via de gegevens in de voettekst van de site.
4. Naar de rechter
Helpt dat allemaal niet, dan kan je een vordering tot staking instellen bij de voorzitter van de rechtbank van eerste aanleg of van de ondernemingsrechtbank (artikel XVII.14). Die kan de inbreuk laten stoppen, ook via tussenpersonen zoals een hostingbedrijf. Daarnaast kan je een schadevergoeding vragen (artikel XI.335). Kan je je schade niet precies berekenen, dan kan de rechter een forfaitair bedrag toekennen. Voor foto’s kijken rechters in de praktijk vaak naar de tarieven van beheersvennootschappen zoals SOFAM.
Lopend geschil? Dan heb je een advocaat nodigIk ben jurist, geen advocaat: voor de rechtbank verwijs ik je door. In een juridisch uurtje bekijk ik wel je bewijs, je kansen en een redelijke vergoeding, en schrijf ik je ingebrekestelling, zodat het vaak niet zo ver hoeft te komen. €90 per uur excl. btw. Juridisch uurtje boeken
Hoe bescherm je je inhoud vooraf?
- Zet in de algemene voorwaarden of de gebruiksvoorwaarden van je website dat je inhoud niet zonder toestemming mag worden overgenomen, en wat je dan aanrekent.
- Spreek met je fotograaf, copywriter of webbouwer schriftelijk af wie de rechten heeft.
- Bewaar je originele bestanden met hun datum.
- Gebruik zelf enkel beelden waarvan je de rechten hebt. Wie zelf een foto van Google haalt, staat zwak als hij een ander aanspreekt. Waar je rechtenvrije foto’s vindt, lees je bij Kreatix.
Veelgestelde vragen
Moet ik een © op mijn website zetten om beschermd te zijn?
Nee. Het auteursrecht ontstaat vanzelf zodra je een origineel werk maakt. Een © kan wel helpen om duidelijk te maken dat je je rechten opvolgt.
Mag ik een vergoeding vragen als iemand mijn foto gebruikte?
Ja. Je kan een vergoeding vragen voor het gebruik zonder toestemming, en als de overtreder niet betaalt, een schadevergoeding via de rechter. Voor foto’s dienen de tarieven van SOFAM vaak als richtpunt.
Mag iemand mijn tekst herschrijven en gebruiken?
Een bewerking van je beschermde tekst mag enkel met je toestemming. Neemt iemand alleen je idee of je onderwerp over in eigen woorden, dan is dat geen inbreuk: het auteursrecht beschermt de vorm, niet het idee.
Ik liet mijn foto’s maken door een fotograaf. Kan ik zelf optreden?
Dat hangt af van wat jullie afspraken. Zonder schriftelijke overdracht van de rechten blijft de fotograaf de auteur. Vraag hem dan om samen op te treden, of laat de rechten alsnog schriftelijk overdragen.
Staat jouw werk op een andere website? Boek een juridisch uurtje, dan bekijken we samen je bewijs en schrijf ik je brief.
