Kort antwoordBij digitale producten zoals e-books, downloads en online cursussen heeft een consument in principe ook 14 dagen bedenktijd. Dat recht vervalt zodra de levering begint, maar alleen als je klant vooraf uitdrukkelijk instemde met de start, erkende dat hij zijn herroepingsrecht daardoor verliest en jij dat nadien schriftelijk bevestigde. Ontbreekt één van die drie, dan kan je klant binnen de 14 dagen zijn geld terugvragen, ook als hij alles al gelezen of bekeken heeft.
Verkoop je e-books, templates, online cursussen of een abonnement op een platform, dan werkt het herroepingsrecht anders dan bij een pakket dat je opstuurt. De regels staan in artikel VI.53, 13° en artikel VI.46, § 7 van het Wetboek van economisch recht. In dit artikel gaat het enkel over digitale producten. De algemene regels (termijn, terugbetaling, retourkosten) lees je in mijn artikel over het herroepingsrecht in België.
Heeft een klant herroepingsrecht bij een e-book of online cursus?
Ja, in principe wel. Stel: je klant koopt je e-book, leest het in één nacht uit en vraagt de volgende dag zijn geld terug. Zonder de juiste stappen in je bestelproces heeft hij daar recht op. De wet laat je het herroepingsrecht wel laten vervallen, maar alleen onder strikte voorwaarden. Die regeling geldt enkel tegenover consumenten. Verkoop je aan bedrijven, dan is er geen herroepingsrecht.
Wanneer vervalt het herroepingsrecht bij digitale inhoud?
Voor digitale inhoud die niet op een fysieke drager (cd, usb-stick) geleverd wordt, vervalt het herroepingsrecht zodra de levering begonnen is, op voorwaarde dat:
- je klant vooraf uitdrukkelijk heeft ingestemd dat de levering start tijdens de herroepingstermijn;
- je klant heeft erkend dat hij daardoor zijn herroepingsrecht verliest;
- jij die toestemming en erkenning bevestigt op een duurzame gegevensdrager (een e-mail of pdf volstaat), binnen een redelijke termijn na de aankoop en uiterlijk bij de levering.
Ontbreekt één van die voorwaarden, dan houdt je klant zijn herroepingsrecht. Herroept hij binnen de 14 dagen, dan betaalt hij niets voor wat hij al gedownload of bekeken heeft (artikel VI.51, § 4). Je moet dan het volledige bedrag terugbetalen en mag zijn toegang afsluiten.
Is een online cursus digitale inhoud of een dienst?
Dat hangt af van wat je verkoopt, en het maakt een verschil:
| Wat je verkoopt | Wanneer vervalt het herroepingsrecht? |
|---|---|
| E-book, template, download, vooraf opgenomen cursusvideo’s | Zodra de download of toegang start, met toestemming, erkenning en bevestiging (VI.53, 13°) |
| Begeleiding, coaching, live sessies, een programma met opvolging | Pas als de dienst volledig uitgevoerd is, en enkel als je klant uitdrukkelijk vroeg om binnen de 14 dagen te starten en erkende dat hij zijn recht dan verliest (VI.53, 1°) |
| Abonnement op een platform of software (een digitale dienst die doorloopt) | In principe niet vóór het einde van de 14 dagen. Herroept je klant nadat hij vroeg om meteen te starten, dan betaalt hij een evenredig deel voor de periode die hij al gebruikte (VI.51, § 3) |
Veel cursussen combineren beide: video’s én een paar live momenten of feedback. Dan vraag je best voor allebei de toestemming en de erkenning, en beschrijf je in je voorwaarden duidelijk wat je klant precies koopt.
E-commercepakketAlgemene voorwaarden, retourbeleid, privacy- en cookiebeleid voor je webshop of cursusplatform, afgestemd op wat je verkoopt, inclusief de juiste regeling voor digitale producten, voor een vaste prijs van €900. Je ontwerp krijg je binnen 2 tot 5 werkdagen. Bekijk wat erin zit
Welke tekst zet je bij de checkbox in je bestelproces?
De toestemming en de erkenning vraag je vóór je klant betaalt, met een vakje dat hij zelf moet aanvinken. Een vakje dat al aangevinkt staat, of een zin die enkel in je algemene voorwaarden staat, is geen uitdrukkelijke toestemming. Een voorbeeld voor een e-book of video-cursus:
☐ Ik wil meteen toegang tot [naam van het product]. Ik weet dat ik daardoor mijn herroepingsrecht van 14 dagen verlies zodra de download of de toegang gestart is.
Voor coaching of een programma met begeleiding:
☐ Ik vraag uitdrukkelijk om de begeleiding binnen de bedenktermijn van 14 dagen te starten. Ik weet dat ik mijn herroepingsrecht verlies zodra de begeleiding volledig uitgevoerd is, en dat ik bij een herroeping betaal voor wat al geleverd is.
Zorg dat je klant pas kan afrekenen als het vakje aangevinkt is, en bewaar per bestelling dat hij het aanvinkte (datum en uur). Zo kan je het later bewijzen.
Wat zet je in de bevestigingsmail?
De bevestiging is de derde voorwaarde en wordt vaak vergeten. Je stuurt ze uiterlijk op het moment dat je klant toegang krijgt, meestal in de orderbevestiging. Daarin staan:
- de gegevens van je onderneming (naam, adres, ondernemingsnummer, e-mailadres);
- wat je klant gekocht heeft, de prijs en hoe hij toegang krijgt;
- een zin als: “Je hebt ermee ingestemd dat de levering meteen start en erkend dat je daardoor je herroepingsrecht verliest.”;
- een link naar je algemene voorwaarden, of de voorwaarden als bijlage.
Een tip uit de praktijk: test je bestelproces zelf eens als klant. Zie je het vakje, kan je zonder aanvinken betalen, en staat de zin in je mail? Dan weet je meteen of alle drie de voorwaarden in orde zijn. Welke regels er verder gelden voor wie online verkoopt, lees je in Webshop starten in België: welke wetgeving moet je kennen?
Veelgestelde vragen
Mag ik in mijn algemene voorwaarden zetten dat digitale producten niet terugbetaald worden?
Die zin alleen volstaat niet. Het herroepingsrecht vervalt pas als je klant bij de aankoop zelf uitdrukkelijk instemt met de start van de levering, erkent dat hij zijn recht verliest, en jij dat bevestigt. Je voorwaarden vermelden het wel best, als extra informatie.
Mijn klant heeft het e-book gedownload maar het vakje stond er niet. Moet ik terugbetalen?
Ja. Zonder voorafgaande toestemming en erkenning houdt je klant zijn herroepingsrecht en hoeft hij niets te betalen voor wat hij al gedownload heeft, als hij binnen de 14 dagen herroept. Pas je bestelproces daarom zo snel mogelijk aan.
Geldt het herroepingsrecht ook voor een e-book op een usb-stick?
Een digitaal product op een fysieke drager valt onder de regels voor goederen. Software of een opname in een verzegelde verpakking kan je klant niet meer terugsturen als hij de verzegeling verbroken heeft.
Kan ik de toegang afsluiten als mijn klant herroept?
Ja. Na een geldige herroeping mag je elk verder gebruik beletten, bijvoorbeeld door het account af te sluiten. Je klant mag de inhoud dan ook niet meer gebruiken of aan anderen doorgeven.
Verkoop je cursussen of digitale producten en wil je zeker zijn dat je bestelproces en je voorwaarden kloppen? Dan stel ik ze voor je op met het e-commercepakket, of ik zet enkel je algemene voorwaarden op punt.
